“Orjentalista” Darko Tanasković se plaši Historije Sandžaka

 Čime se može objasniti ničim potkrepljena tvrdnja dvoje britanskih historičara da Sandžak “ima određene jasne karakteristike koje obuhvataju geografske elemente i kulturno-historijske činjenice, koji oblasti daju jasnu etničku/društvenu kompoziciju”? Otkud podudaranje ovog viđenja s tvrdnjom Muhedina Fijuljanina u knjizi “Sandžački Bošnjaci”, da je “Sandžak, i tada, kao i danas, imao svoje geografske, historijske i etničke specifičnosti koje su ga činile i čine posebnom cjelinom“

Piše: Darko Tanasković

Koga su guje klale, i guštera se boji, kazuje narodna mudrost. Nije stoga nimalo čudno podozrenje koje u ovdašnjoj javnosti izaziva svaka vijest o objavljivanju neke nove historijske studije o pojedinim dijelovima bivše jugoslovenske teritorije na Zapadu, a pogotovo u Engleskoj. Dovoljno je podsjetiti se štete što su je nanjele instant historije Bosne i Kosova, koje je u najkritičnije vrijeme razbijanja Jugoslavije i sakaćenja Srbije iz svoje komercijalizovane radionice izbacio Noel Malkolm, a u kojima je nedvosmisleno sugerisao da pred velikosrpskom agresijom treba očuvati multietničku BiH i podržati nezavisnost Kosova.

Nedavno londonsko predstavljanje knjige “Sandžak – Istorija”, britanskih autora Keneta Morisona i Elizabete Roberts, nije prošlo bez medijskog odjeka u Srbiji, pri čemu se o sadržini ove studije, koju je zasad malo ko bio u prilici da pročita, uglavnom nagađalo, dok je pažnja bila usredsređena na samu činjenicu da je dvoje istoričara našlo za shodno da baš u ovom trenutku napiše sintetičku istoriju problematične oblasti Sandžak, u vezi s kojom se odavno ne lome samo naučna koplja. Ako se pritom ima u vidu da je svaki od koautora pre nekoliko godina, i to baš nekako u jeku procesa “razdruživanja” državne zajednice Srbije i Crne Gore, ispisao po jednu historiju Crne Gore, sve postaje još simptomatičnije.

Uredništvo nedjeljnika “Svedok” došlo je na pohvalnu ideju da K. Morisonu i E. Roberts pruži mogućnost da zajedničkim intervjuom objasne svoje autorske motive i odrede se prema zebnji koju je njihovo djelo probudilo u delu srpske javnosti. Njihovi odgovori u cjelini su sasvim korektni, a razuveravanja u pogledu postojanja nekih skrivenih (antisrpskih) namera izričita. “Priznaju” čak da termin “Sandžak” nije bio u upotrebi sve do kasnijeg dijela I vijeka, već Raška… Knjiga im je vjerovatno uravnoteženija od Malkolmovih. U čemu je onda problem? Pa u tome što je uopšte napisana.

U studiji “Novopazarski sandžak i njegovi etnički problemi” Ivan Kosančić je 1912. napisao da Novoparazski sandžak predstavlja “geografski i etnički razbijenu i raskomadanu oblast“ i da je “od Berlinskog kongresa postao političkom zemljouzinom za osvajačko kretanje Austrougarske monarhije dublje u Balkansko poluostrvo”. Šta se to u međuvremenu dogodilo, šta se događa i šta bi trebalo da se dogodi, a što naučno opravdava pisanje istorije jedne političke zemljouzine bez iole dubljeg istorijskog identiteta i kontinuiteta? Čime se može objasniti ničim potkrepljena tvrdnja dvoje britanskih istoričara da Sandžak “ima određene jasne karakteristike koje obuhvataju geografske elemente i kulturno-historijske činjenice, koji oblasti daju jasnu etničku/društvenu kompoziciju”? Otkud podudaranje ovog viđenja s tvrdnjom Muhedina Fijuljanina u knjizi “Sandžački Bošnjaci”, da je “Sandžak, i tada, kao i danas, imao svoje geografske, historijske i etničke specifičnosti koje su ga činile i čine posebnom cjelinom”? Hoćemo li jednoga dana dočekati i istoriju Preševa, Bujanovca i Medveđe, pod naslovom “Istorija Istočnog Kosova”?

  1. Komentariši

Vaš komentar

Upišite vaše podatke ispod ili kliknite na jednu od ikona da se prijavite:

WordPress.com logo

You are commenting using your WordPress.com account. Odjava / Promijeni )

Twitter slika

You are commenting using your Twitter account. Odjava / Promijeni )

Facebook fotografija

You are commenting using your Facebook account. Odjava / Promijeni )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Odjava / Promijeni )

Povezivanje na %s